آموزش صفر تا صد سرمایه گذاری در بورس (بخش چهارم)

یکی از موضوعاتی که در بازار بورس اهمیت دارد؛ این است که بتوانیم ریسک در بازار سرمایه را کاهش و قدرت تصمیم‌گیری را افزایش دهیم که بتوان با دقت بالا سهم مناسب را شناسایی کرد.

بازار بورس یک بازار همراه با ریسک است. در کنار بازدهی بالا، باید ریسک‌های بالا را تحمل کنیم.

در علم مالی، ریسک و بازده هم جهت هستند به تناسب اینکه بازده بیشتری به‌دست بیاوریم، ریسک بالا را باید تحمل کرد. بازار بورس در افق بلند و تجربه تاریخی بازار، بازده سهام نسبت به بازار موازی خود یعنی طلا و ارز سود بالاتری را ارائه می‌دهد.

سرمایه‌گذار باید به طور دائم دانش و مهارت خود را در بازار سهام بالا ببرد تا بتواند به دقت بالایی دست پیدا کند و هیچ وقت نباید احساس کند که همیشه آمادگی بالایی دارد.

هر چقدر اطلاعات خود را بالا ببرید، دقت افزایش و ریسک کاهش پیدا می‌کند و فقط امکان دارد ریسک‌هایی که خارج از کنترل شما و غیرمنتظره هستند، اتفاق بیفتد.

 در این حالت استراتژی کمینه کردن زیان است؛ یعنی به این صورت که زمانی بازار مثبت است، سرمایه گذار سود ماکزیمم دارد ولی زمانی که شاخص کل به صورت نزولی است ما باید زیان را کمینه کنیم.

درآمد به ازای هر سهم EPS و نحوه تفسیر آن

درآمد به ازای هر سهم (EPS) پیش بینی شده، مقدار سودی است که یک شرکت در ابتدای سال مالی پیش بینی می‌کند که در انتهای همان سال مالی به آن برسد. این EPS همان سودی است که در سایت tsetmc.com به عنوان عدد روبروی EPS شرکت‌ها درج می‌شود. هیچ قطعیت و تضمینی وجود ندارد که در انتهای سال این مقدار EPS  برای شرکت محقق شود.

هر 3 ماه یکبار که شرکت‌ها موظف هستند که صورت‌های مالی فصلی خود را ارائه دهند، این عدد EPS را پیش‌بینی می‌کنند و میزان تحقق این EPS را که برای پایان سال داشتند را هم اعلام می‌کنند. مثلا سه ماه اول سال 99، شرکت اعلام می‌کند از 2000 ریالی که پیش‌بینی کرده بود، تا پایان سال 25% تحقق می‌دهد.

در این صورت شرکت تا پایان سال 4 تا 25% سود به دست می‌آورد و 100% سود حاصل می‌گردد.

یا شرکتی اعلام کند 50% سودی که پیش‌بینی کرده است را بدست بیاورد، این احتمال وجود دارد که این شرکت تا پایان سال آینده رشد خوبی داشته باشد

بسته به صنعت، خیلی از شرکت ها سود خود را در فصل گرم بدست می‌آورند مانند: صنایع کشاورزی و…..

البته شرکت‌های صادرات محور بستگی به بازار جهانی دارد.

الزام این است که 6 ماه اول سال، 90 % سود شناسایی کردن و ممکن شود. 6 ماه بعد سال سود نداشته باشند.

EPS تحقق یافته

این EPS سودی است که یک شرکت توانسته بعد از گذشت یکسال مالی به دست آورد. حسابداران و مدیران شرکت بعد از پایان سال مالی شرکت عملکرد واقعی شرکت را بررسی می‌کنند، بعد از محاسبه درآمدها و هزینه‌های شرکت، مبلغی را به عنوان سود خالص و نهایی شرکت اعلام می‌کند که این سود همان EPS تحقق یافته است.

به طور مثال شرکتی 100 میلیارد سود شناسایی کرده است، یک میلیارد برگه سهم منتشر کرده است. به ازای هر برگه سهم به هر سهامداران،100 ریال سود عاید می‌شود که این سود و عایدی پس از کسر مالیات است. شرکت هزینه‌های خود را از درآمد کم، مالیات پرداخته شده است. مابقی سود که شرکت کسب کرده است تقسیم بر تعداد سهام‌هایی که شرکت منتشر کرده، درآمد و سود به ازای هر سهم می‌شود.

این آیتم به ما کمک می‌کند که بتوانیم بررسی کنیم که شرکت‌ها به ازای هر سهمی که خریداری می‌شود، چقدر سود پرداخت می‌کند.

اصولا در بازار مالی و بورس دو نوع سود وجود دارد: سودی که ناشی از افزایش و کاهش قیمت است. یعنی امروز سهمی را 100 ریال خرید شده است و فردا 120 ریال می‌فروشیم که حدودا 20 % سود وجود دارد. این سود ناشی از نوسان قیمت است که سود شناوری می‌باشد با افزایش قیمت سهم، سود و کاهش قیمت ضرر متحمل می‌شویم.

سود دیگری وجود دارد که در انتهای سال مالی شرکت به آن دست پیدا می‌کند.

به این صورت که شرکت بعد از اتمام فعالیت‌ها، درآمد حاصل منهای هزینه، کسر مالیات و…. سود به دست می‌آورد.

 این میزان سود خالص شرکت، در انتهای سال مالی و برگزاری مجمع عمومی در مورد تقسیم سود در تاریخ مشخص بین سهامداران تقسیم می‌شود.

این نکته را باید در نظر بگیریم که اگر مجمع به حد نصاب برسد، در مجمع تعیین می‌کنند که سرمایه‌گذاران با مراجعه به بانک سود سهم خود را دریافت کنند.

EPS که در سایت بورس منتشر شده است همان EPS است که شرکت انتظار دارد در پایان سال مالی بهش دست پیدا کند و ممکن است بیشتر و کمتر از مقدار تعیین شده باشد.

شرکت‌ها مجمع عمومی خود را از طریق اطلاعیه‌ای از طریق سایت شرکت و یا سامانه کدال منتشر می‌کنند. مجمع عمومی شرکت‌ها در یک زمان نمی‌باشد، اما معمولا اکثرا شرکت‌ها صورت های مالی خود را در اسفند ماه، که معمولا فصل مجامع است، ارائه می‌دهند.

سهم قبل از برگزاری مجمع عمومی در حالت ممنوع-متوقف قرار می‌گیرد و در قسمت پیام ناظر اعلام می‌کند به دلیل برگزاری مجمع عمومی و تصمیم‌گیری در مورد مسائل ذیل بسته خواهد شد.

اطلاعاتی که از EPS به دست می‌آید به این صورت است که وقتی شرکت در فصل‌های مختلف، صورت‌های مالی خود را ارائه می‌دهند، سرمایه‌گذار با بررسی صورت‌های مالی و EPS پیش‌بینی شده، متوجه می‌شود که شرکت چند درصد از پیش بینی، محقق شده است.

اطلاعات دوم این است که با بررسی سال‌های قبل، شرکت چقدر به پیش بینی خود دقت داشته است. به طور مثال 200 ریال پیش‌بینی کرده است ولی 210 ریال محقق شده، که این بررسی مشخص می‌کند که شرکت پیش‌بینی‌هایی که از سود خود ارائه می‌دهد، قابل اتکاست.

اطلاعات سال‌های قبل هر شرکت در سامانه www.codal.ir است.

آموزش بورس | بازار بورس | eps | بازار سرمایه | سامانه کدال | نماد وبملت | نماد شتران

با بررسی نماد وبملت، این شرکت در سال 1398، 2725 ریال سود برای هر سهم شناسایی کرده است.

 در سایت فناوری بورس نوشته است که EPS  بر مبنای سود و زیان 12 ماه اخیر محاسبه شده است و برای اطلاعات بیشتر به کدال مراجعه کنید.

یعنی برای 12 ماه، سود 2725 ریال در نظر گرفته شده است. به طور مثال سرمایه‌گذار این سهم را 8177 ریال خرید کرده، در انتهای سال مالی و برگزاری مجمع عمومی 2725 ریال سود به ازای هر سهم عایدی به دست می‌آید.

نکته این است اگر شما یک روز قبل از اینکه مجمع برگزار شود، سهم را خریداری کنید این سود به شما تعلق می‌گیرد و حتی برعکس این موضوع وجود دارد که اگر 365 روز سال، شما 360 روز این سهم را داشته باشید و چند روز قبل از برگزاری مجمع بفروشید، دیگر سودی نصیب شما نخواهد شد. به محض اینکه این سهم خریداری شود شما سهامدار این سهم خواهید شد. بنابراین سود سال به شما تعلق می‌گیرد.

نکته‌ای وجود دارد که شرکت‌ها تمام سودی را که شناسایی می‌کنند را بین سهامداران تقسیم نمی‌کنند، بلکه مقداری از آن را بین سهامداران تقسیم می کنند  که به اصطلاح به آن DPS یا سود قابل تقسیم می‌گویند.

به طور مثال شرکت 2725 ریال سود شناسایی کرده است ولی بخشی از این سود را برای طرح توسعه شرکت مانند خرید کارخانه و… نزد خود نگه میدارد.

EPS درست است که سود به ازای هر شرکت است ولی ممکن است تمامی سود را بین سرمایه داران نقسیم نکند و بخشی را به دلیل افزایش سرمایه و یا سرمایه‌گذاری جدید نزد خود نگه دارد.

اصطلاح DPS که سود قابل تقسیم است برای ما قابل اهمیت می‌باشد.

بسیاری از شرکت‌ها سود خود را توزیع نمی‌کنند و وقتی مجمع برگزار می‌شود شرکت عنوان می‌کند که سال جاری به ازای هر سهم X ریال سود شناسایی شده است، شرکت قصد دارد که 50% به سهامداران توزیع کند که سهام داران این موضوع را تا قبل از برگزاری مجمع اطلاعی ندارد.

حدس و گمان‌هایی در مورد سهم‌های قبل که تقسیم صورت گرفته است، می‌زنند که مثلا شرکت موردنظر معمولا 50% سود خود را بین سهام‌داران تقسیم می‌کند و گاها ممکن است درست باشد یا رویه تغییر پیدا کند.

شتران

با بررسی نماد شتران (پالایش نفت تهران)، قیمت سهم حدودا 7287 ریال است و 1196 EPS است. بنابراین شرکت شتران به ازای هر سهم 1196 ریال سود تقسیم می‌کند.

در تب EPS یک سری اطلاعات وجود دارد.

صورت‌های مالی 6 ماه شرکت که ارائه شده را در این قسمت می‌توانید ببینید. البته به روزرسانی در این قسمت زیاد وجود ندارد و باید از طریق سایت کدال بررسی کنیم.

آموزش بورس | بازار بورس | eps | بازار سرمایه | سامانه کدال | نماد وبملت | نماد شتران

 در سال 96 در 6 ماه، پیش‌بینی که برای سال جاری انجام شده، 597 ریال بوده است و چیزی که واقعا اتفاق افتاده 381 ریال است. سال قبل 580 ریال بوده‌، سال جاری 597 ریال است.کمی بیشتر پیش‌بینی کرده است. تا الان در 6 ماه 381 ریال است، پس الان در 6 ماه بیشتر از نصف یعنی 70% را محقق کرده است.

سال قبل حدودا 86 درصد محقق کرده است.

به طور مثلا 1000 ریال پیش بینی کرده و 900 ریال تحقق پیدا کرده است یعنی حدودا 90% است.

 P/Eو نحوه تفسیر آن

نسبت P/E  در واقع انتظارات سرمایه‌گذاران از بازدهی آینده یک دارایی را به ما نشان می‌دهد. به این معنی که یک سرمایه‌گذار حاضر است به ازای هر 1 ریال بازدهی (سود) که به دست می‌آورد، چند ریال پرداخت کند. در حقیقت صورتی از کسره که قیمت هر سهم تقسیم بر سود هر سهم EPS)) نسبت P/E به دست میاید.

به طور مثال یک سهمی را 1000 ریال خریداری کرده‌ایم و پایان سال 200 ریال سود می‌دهد. در حقیقت برای هر 1 ریال باید هر 5 ریال شرکت پرداخت کند. به دلیل اینکه قیمت سهم 5 برابر، مبلغ سودی است که قرار است شرکت پرداخت کند.

قیمت روز سهم در EPS ، نسبت P/E به دست می‌آید که خیلی مطلوب است.

 اگر نسبت کوچک باشد، خوب است؛ به دلیل اینکه به ازای هر ریالی که سرمایه‌گذاری شده است، 1 ریال سود می‌دهد. یعنی به ازای هر 100 ريال که سرمایه‌گذاری انجام شده است، سود 100 ریالی به دست می‌آید.

این نکته را در نظر بگیرید که P/E صنعت‌های مختلف را با هم بررسی نکنید.

نکته دوم این است که P/E در حقیقت باید به عنوان یک معیار در نظر گرفته شود نه به عنوان معیار اساسی.

Eps میتواند منفی باشد، علت این امر این است که شرکت متحمل زیان شده ولی ورشکسته نشده است پس مشکلی به وجود نمی‌آید و شرکت برای هر سهم سودی شناسایی نکرده است.

در این صورت نسبت P/E  را بهم میزند و تحلیل به درستی انجام نمی‌شود.

این P/E می‌تواند هر نسبتی را به دست بیاورد.

 مثلا برای هر سهمی مانند سهم 1 که قیمتش 1000 ریال است و EPS 500 ریال است. نسبت P/E برای این سهم 2 است.

برای سهم دیگری، سهم شماره 2 همان قیمت 1000 ریال ولی EPS 200 ريال داریم. در این حالت P/E:5 خواهد بود. در صورتی که هر دو شرکت در یک صنعت مشخص باشند مثلا هر دو شرکت برای صنایع شیمیایی باشد، قاعدتا انتخاب سرمایه گذار سهم یک خواهد بود به این دلیل که به ازای هر ريالی که سرمایه‌گذاری می‌شود، سود بیشتری تعلق می‌گیرد.

حالا سهم شماره 3، قیمت 500 ریال است. در حالی که قیمت کمتری نسبت به سهم یک و دو دارد اما EPS، 50 باشد.

با بررسی سه سهام متوجه می‌شویم، از لحاظ قیمت سهم  1 و 2 که شبیه هم است ولی سهم 3 ارزان‌تر است.

با بررسی سود به ازای هر سهم، سهم شماره 1 از همه سودآوری بیشتری دارد به دلیل اینکه سهم 1 به دلیل P/E کمتری دارد.

پیش شرط این مقایسه این است که همه از یک صنعت مشخص باشند.

 دلیل اینکه نمی‌توان با هم مقایسه کرد این است که به طور مثال حاشیه سود شرکت‌های شیمیایی ممکن است بالاتر از شرکت‌های سیمانی باشد.

منظور از حاشیه سود فاصله بین محصولی که شرکت می‌فروشد و قیمت تمام شده محصول که شرکت به‌دست می‌آورد.

به طور مثال یک ورق فولادی که شرکت تولید می‌کند 1000 ریال است و در بازار به قیمت 2000 ریال می‌فروشد که 100% سود عایدی برای شرکت دارد. یعنی حاشیه سود 100% است.

سایت سازمان بورس | نماد وبملت

با بررسی نماد وبملت، P/E:3 است. قیمت هر سهم عدد 8177 را تقسیم بر EPS که 2725 است، شود.

عدد 3 به دست میاید. یعنی به ازای هر 3 ریالی که ما سرمایه‌گذاری می‌کنیم، شرکت به  ما 2725 ریال سود می‌دهد.

خود عدد 3 هیچ اطلاعاتی به طور مطلق به ما نمی‌دهد. باید بررسی کرد که نمادهای بانکی به طور مرسوم P/E چه مقدار است و عدد 3 در چه جایگاهی قرار دارد.

با بررسی نماد، P/E گروه بانکی و موسسات مالی 9.04 است. یعنی به ازای هر 9 ریالی که شما پرداخت کنید، یک ریال سود به دست می‌آورید.

 در بانک ملت نسبت 3 است و به طور متوسط نسبت به این صنعت این نماد در جایگاه خوبی قرار دارد، چون مبلغ کمتری برای سرمایه‌گذاری نیاز است.

این تحلیل برای بلند مدت است و ممکن است قصد داشته باشیم کوتاه‌مدت سرمایه‌گذاری کنیم. در این صورت تحلیل به صورت دیگری امکان‌پذیر است.

P/E نماد وبملت نسبت به صنعت بانکداری که 9 است، کوچک می‌باشد. این یک امتیاز است.

یک نکته وجود دارد که اصولا شرکت‌هایی که در یک صنعت قرار دارند شرکت‌های همگنی هستند که نمی‌توانند تفاوت زیادی در حاشیه سود با یکدیگر داشته باشند.

 ممکن است شرکتی به خاطر نوآوری بالاتر، حاشیه سود بالاتری را نسبت به شرکتی که کارآمدی کمتری دارند، داشته باشد اما شرکت‌ها به طور میانگین سودآوری‌های تقریبا شبیه بهم دارند.

عدد میانگین صنعت بانکداری 9 است یعنی به طور متوسط صنعت بانکداری و موسسات مالی به ازای هر 9 ریالی، یک ریال سود تعلق می‌گیرد. ممکن است نماد بانکی P/E ،100 داشته باشد یا نمادی مانند بانک ملت 3 باشد.

P/E بانک‌ها و موسسات مالی باید به P/E گروه خود نزدیک باشند.

اما تحلیلی که در کوتاه‌مدت از این نسبت به دست میاوریم این است که P/E  برای بانک ملت باید در روزهای آینده افزایش پیدا کند که به P/E میانگین صنعت برسد.

این اتفاق به دو صورت امکان پذیر است:

یک اینکه P  افزایش و یا E کاهش پیدا کند.

یعنی اینکه یا افزایش قیمت سهم یا کاهش سودآوری شرکت صورت گیرد.

اگر تصور بر این باشد که E در کوتاه مدت برای صنایع مختلف ثابت است و یک عددی است که از قبل پیش بینی شده است. افزایش این کسر از طریق افزایش قیمت سهم امکان‌پذیر است. بنابراین این سهم باید افزایش قیمت داشته باشد که به P/E صنعت برسد. پس انتظار می‌رود  قیمت سهام وبملت بر مبنای تحلیل P/E افزایش پیدا کند و عدد 3 به 9 نزدیک شود.

 یعنی قیمت 8177 ریال به 12000 ریال برسد.

 این تحلیل برای کوتاه‌مدت است حتی اگر قصد نگهداری سهم تا پایان سال را نداشته باشیم.

ممکن است برای یک سهمی بالعکس باشد.

 مثلا برای سهم الف P/E عددی مانند 20 باشد و برای صنعت سهم الف، P/E:5 است. بنابراین در این حالت P/E سهم بزرگتر از صنعت است. انتظار دارم که P/E  سهم کاهش پیدا کند. بنابراین اگر مخرج را ثابت نگه‌داریم و از طریق کاهش قیمت سهم محقق می‌شود.

وقتی P/E بالاتر از هم‌گروه است. ممکن است قیمت کاهش پیدا کند و نزدیک قیمت صنعت هم گروه خود شود.

بنابراین این موضوع ریسک به همراه دارد، قطع به یقین نمی‌توان گفت این سهم خوب نیست. این احتمال وجود دارد سهام از طریق اصلاح قیمت، در حقیقت کاهش قیمت P/E نزدیک به صنعت هم‌گروه شود.

بنابراین ممکن است سهمی که 1000 ریال خریده شده است به 800 ریال برسد و ضرر صورت بگیرد.

بنابراین نیاز به تحلیل‌های بیشتری است.

لایه‌های عمیقی برای تحلیل وجود دارد و همین P/E سهم الف به این نتیجه می‌رسیم که سهم خیلی مناسب نباشد.

هر شرکتی که EPS  منفی دارد. در حقیقت P/E منفی است.

یه نکته دیگری وجود دارد که معمولا شرکت‌هایی که داخل یک صنعت هستند، خیلی از لحاظ وزنی با هم متفاوت نیستند. معمولا شرکت‌هایی هستند که هم وزن هستند. به طور مثال وقتی شرکت خدماتی را با یک شرکت پتروشیمی مقایسه کنیم متوجه می‌شویم از لحاظ حجمی خیلی با هم متفاوت هستند.

شرکت‌ها هر سه ماه یک بار گزارش از EPS خود می‌دهند و پیش‌بینی جدیدی را ارائه می‌دهند.

این مسئله وجود دارد که ممکن است شرکت EPS  جدیدی را اعلام کند که اصطلاحا می‌گوییم تعدیل کرده است. مثلا قبلا 1000 ریال اعلام کرده ولی الان 800 ريال است.

اگر EPS منفی باشد کل تحلیل‌ها بهم می‌ریزد و زیانی که ایجاد کرده است یک زیان کوتاه مدت ناشی از شرایط خاص است و ممکن است سال بعد جبران شود و سود بیشتری به سرمایه‌گذاران تعلق بگیرد.

خیلی از نمادهای بانکی EPS منفی دارند و زیان را شناسایی می‌کنند ولی سهم جای رشد دارد.

 

اگر هنوز اپلیکیشن خودتان را آپدیت نکرده اید از دو لینک  زیر نسخه های جدید را از گوگل پلی و بازار دریافت کنید و از دو امکان جذاب و جدیدمون استفاده کنید 🙂

دانلود از کافه بازار دانلود از گوگل پلی

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *